تجلیل از روزهای خوشی و برپایی جشن ها بخاطر تجلیل از روزهای تاریخی، یکی از شایسته ترین ویژه گیهایست است که نسل اندر نسل از نیاکان ما از دوران شاهان و امیران آریایی  و خراسانی  به میراث مانده است. یکی از این روزهای ماندگار که جزء فرهنگ غنامند مردم ما شده است، تجلیل باشکوه از نوروز و میله گل سرخ می باشد.

    تجلیل از نوروز باستانی در مناطق  مختلف کشورعزیز ما افغانستان به طرز های مختلف برگزار میگردد. من تصمیم دارم از روز نوروز و میلهء گل سرخ در ولایت بلخ برایتان سخن بگویم که خاطرات بسیار شیرین و فراموش نشدنی را از این روزها در ذهن دارم. تقریبا ً همۀ مردم شهر ما بر این عقیده هستند که سال نو را با پاکیزه گی، صمیمیت و دوستی باید تجلیل کرد. لذا چند روز پیش از نوروز خانه تکانی شروع  میشود، لباسها شسته و اطراف خانه پاک میشود. شب نوروز تهی دست ترین مردم شهر هم غذاهای نوروزی میپزند و اکثر خانواده ها هفت میوه آماده میسازند و سفره هفت میوهء خود را پهن مینمایند. پختن سمنک نیز ازجمله مراسمی است که هم کلان سالان و هم کودکان با شور و اشتیاق منتظرآن میباشند.

پختن جلبی، خجول و دیگر خوردنی های که با شکر پخته و آماده خوردن میگردد نیز از رواج های است که بیشتر خانواده ها بدان پای بند اند. این برنامه هایی که ذکر شد همه قبل از تحویل سال به اجرا در می آید. اما مراسم ویژه یی که در اولین روز از سال نو در شهر مزار شریف بر پا می شود عبارت از گردهم آمدن مردم در مرقد مولای متقیان حضرت علی کرم الله وجهه است که به بلند کردن بیرقی می ا نجامد که به نام آن حضرت مسما است. این مراسم باشکوه با استقبال بی شمار مردم رو به رو می شود و اکثر مردم در اولین روز سال به زیارت آن حضرت می روند و سال نو را خدمت آن امام همام تبریک عرض کرده و با واسطه گرفتن آن حضرت در پیشگاه خدا، از درگاه رب جلیل می خواهند که سال خوبی را برای مردم ارزانی بدارد. در این مراسم مردم از سرتاسر کشور حضور دارند و با عشق و علاقه بسیار روز اول سال را تجلیل می کنند. سر آغاز میلهء گل سرخ در واقع از شب سال نو با اجرای کنسرتها دلنشین محلی داخل خیمه های مجلل و در تالارهای بسیار شیک آغاز می شود. که هر کدام از گروه های هنری با نواختن اله موسیقی محلی چون دوتار، طبله، رباب، هارمونیه و چنگ، چنگ به دلها می زند. در روزهای اولیه یی میله حظور پر شور مهمانان این شهر در قهوه خانه ها و رستوران ها دیدنی است. سماوارهای بزرگ برنجی کــُل کــُل میجوشند و مردم چه در داخل و چه در بیرون چای سیاه و یا چای سبز مینوشند و به آواز موسیقی گوش می دهند و سر و دست می جنبانند. بعد از سپری شدن اولین روز میله در دومین روز سال جدید طی مراسم باشکوهی مردم شهر به دامان طبیعت روی می آورند و به تعداد هزاران نهال را به خاطر سر سبزی شهر در اطراف و اکناف می کارند. که این کار به اصطلاح محلی حشر(کار داوطلبانه)گفته می شود که دومین روز از سال جدید به همین خاطر به نام روز دهقان نیز یاد شده است. در جریان سه روز اول میلهء گل سرخ بهترین مسابقات پهلوانی در چهار باغ روضهء مبارک به طور دوستانه در بین مردم شهر برگزار می شود که به شکل عنعنوی از سالیان درازی بین مردم شهر رواج دارد که با استقبال بسیار زیاد مهمانهایی که از مناطق دور کشور تشریف آوردند رو برو می شوند. در خارج از شهر مسابقات بزکشی بهترین و جذاب ترین اجرا های خود را به نمایش می گذارد و با ختم این میله مسابقات بزکشی هم تا سال آینده خاتمه می یابد. بایسکل رانی و گودی بازی در روزهای میله بین جوانان رواج دارد. میله گل سرخ در شهر مزارشریف برای چهل روز تجلیل می شود. که از این چهل روز شش روز آن مختص به زنان است که در هر چهار شنبه روضهء مبارک قرقه زنان می شود و از ورود مردان به روضه مبارک جلوگیری می شود. زنان در این روز آزادانه به زیارت و گردش در روضه مبارک می پردازند و با شیوهء خودشان از آغاز بهار تجلیل به عمل می آوردند. در سیزده همین روز از نوروز مردمان شهر مان را بر این عقیده است که هر کسی بر روی سبزه گام بگذارد تا آخر سال سبز و خرم و خوشحال خواهد شد. در روز سیزدهم بیشتر خانواده ها دسته جمعی به دامنه های کوه های سربه فلک کشیده پناه می برند و سعی می کنند که اوقات خوشی را برای خود رقم بزنند.  امسال هم خوشبختانه در آستانهء تجلیل از چنین مراسم های قرار داریم. از پروردگار عالم می خواهیم سال خوب و خوشی را پیش رو داشته باشیم و برای همه مردمان کشورمان آرامی و رفاه را در جوار صلح می خواهیم.